Chính sách nhà ở xã hội cho công nhân hiện nay

Người lao động luôn mong muốn có một cuộc sống ổn định để tập trung làm việc. Nhà nước cũng luôn có những chính sách quan tâm hỗ trợ để giải quyết nhu cầu nhà ở cho công nhân để tạo điều kiện sống đảm bảo cho người lao động, góp phần gia tăng năng suất lao động và phát triển kinh tế xã hội. 

Chính sách nhà ở cho công nhân 

Các chính sách hiện nay về nhà ở xã hội cho công nhân

Theo Quyết định số 66/2009/QĐ-TTg ngày 24/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ, một số cơ chế chính sách về nhà ở công nhân các khu công nghiệp tạo điều kiện để phát triển các dự án nhằm góp phần giải quyết vấn đề chỗ ở cho công nhân. 

Theo đó, các quy định về thiết kế và giá thuê cho nhà ở công nhân cũng được thể hiện rõ ràng, chi tiết. Cụ thể, diện tích ở đối với nhà ở công nhân khu công nghiệp cần được thiết kế tối thiểu đạt 5m²/người. Các dự án này có thể điều chỉnh mật độ xây dựng và hệ số sử dụng đất lên 1.5 lần so với Quy chuẩn hiện hành, không bị giới hạn số tầng. Cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm thẩm định và phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng các dự án. 

Giá cho thuê nhà ở công nhân được phê duyệt bởi UBND cấp tỉnh căn cứ vào đề nghị của chủ đầu tư. Giá cho thuê này cần phải đảm bảo theo nguyên tắc không được tính các ưu đãi của Nhà nước, không tính các khoản chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng, xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật khu nhà ở công nhân KCN vào giá thuê. Bên cạnh đó, giá thuê cân đối đảm bảo lợi nhuận tối đa cho chủ đầu tư không quá 10% và thời gian thu hồi vốn tối thiểu là 20 năm. 

Các dự án nhà ở xã hội cho công nhân

Dưới đây là danh mục một số dự án nhà ở xã hội cho công nhân được hỗ trợ vay vốn để xây dựng theo văn bản 2464/BXD-QLN được Bộ Xây dựng công bố:

Các dự án nhà ở cho công nhân tại TP. HCM:

• Dự án khu nhà ở phường Long Trường, TP. Thủ Đức với số lượng căn hộ dự kiến là 558 căn hộ/nhà
• Dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt tại phường 14, Quận 10 với số lượng căn hộ dự kiến là 1.245 căn hộ/nhà
• Dự án nhà ở xã hội tại Cụm công nghiệp Quận 2, phường Thạnh Mỹ Lợi, TP. Thủ Đức với tổng số lượng căn hộ dự kiến là 1.040 căn

 Ngoài ra, TP. HCM còn được phê duyệt cải tạo các chung cư cũ, bao gồm: 

• Dự án thay thế chung cư cũ tại số 23 đường Lý Tự Trọng, phường Bến Nghé, Quận 1 với tổng số lượng căn hộ dự kiến là 160 căn/nhà
• Dự án xây mới chung cư cũ tại 128 Hai Bà Trưng, phường Đa Cao, Quận 1 với tổng số lượng căn hộ dự kiến là 146 căn
• Dự án xây mới chung cư cũ tại số 350 đường Hoàng Văn Thụ, phường 4, quận Tân Bình, tổng số lượng căn hộ dự kiến là 500 căn

Các dự án nhà ở cho công nhân tại Bình Định:

• Dự án nhà ở xã hội Tân Đại Minh tại phường Quang Trung, TP Quy Nhơn, dự kiến có 854 căn
• Dự án nhà ở xã hội Ecohome Nhơn Bình tại phường Nhơn Bình, TP. Quy Nhơn, dự kiến có 1.380 căn 
• Dự án nhà ở xã hội An Phú Thịnh nằm trong Khu đô thị mới An Phú Thịnh, TP. Quy Nhơn, dự kiến có 926 căn
• Dự án nhà ở xã hội tại Khu C thuộc Khu đô thị Bắc sông Hà Thanh, phường Nhơn Bình, TP. Quy Nhơn, dự kiến có 342 căn

Ngoài ra, Bình Đình được phê duyệt 1 dự án cải tạo chung cư Trần Bình Trọng với quy mô 753 căn hộ. 

Thực trạng nhà ở xã hội cho công nhân

Phát triển nhà ở cho công nhân, khi nào cung “đuổi kịp” cầu?

Hiện nay, có 2,8 triệu công nhân trên cả nước làm việc tại các khu công nghiệp, khu chế xuất. Trong đó, có hơn 50% người lao động tương ứng khoảng 1,7 triệu người đang có nhu cầu mua nhà, cần chỗ ở ổn định. Theo Khảo sát của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam ở các khu chế xuất, hàng triệu công nhân phải thuê trọ do thiếu thốn về nhà ở. Điều kiện sinh hoạt trong các khu trọ này khá tạm bợ gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe và tinh thần của người lao động dẫn đến tác động xấu đến năng suất lao động. 

Nhu cầu về nhà ở của công nhân thực tế khá đa dạng. Nhiều công nhân mong muốn có nhà ở cho nam công nhân độc thân, nữ công nhân độc thân hoặc cho hộ gia đình của công nhân. Một số người có gia đình nhưng do chính sách hạn chế về việc chỉ cung cấp nhà ở cho công nhân độc thân cũng gây không ít khó khăn cho người lao động. 

Nhiều chính sách nhưng thực thi chưa hiệu quả

Trên thực tế, kết quả triển khai Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia chỉ mới đạt khoảng 42% mục tiêu ban đầu đề ra là đến năm 2020 đạt 12,5 triệu m2 nhà ở. Cụ thể, theo thống kê của Bộ Xây dựng cả nước hiện nay đã hoàn thành 249 dự án nhà ở xã hội khu vực đô thị và công nhân khu công nghiệp với quy mô diện tích 5,2 triệu m2; 264 dự án đang tiếp tục triển khai với tổng diện tích gần 11 triệu m2 sau 10 năm thực hiện hiện Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia giai đoạn 2010 – 2020 tầm nhìn 2030. Đối với Chương trình phát triển nhà ở xã hội dành cho công nhân khu công nghiệp đã hoàn thành xây dựng 47.000 căn hộ, 90.500 căn hộ đang được tiếp tục triển khai. 

Theo ý kiến của ông Hà Quang Hưng – Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và thị trường Bất động sản thuộc Bộ Xây dựng có 2 nguyên nhân chính dẫn đến việc kết quả của Chiến lược phát triển nhà ở xã hội chưa đạt như kỳ vọng là do quy hoạch quỹ đất cho phát triển nhà ở xã hội và nguồn vốn. Một số địa phương chưa thực hiện nghiêm quy định dành 20% quỹ đất trong các dự án nhà ở thương mại để phát triển nhà ở xã hội. Một số trường hợp có bố trí quỹ đất nhưng bất cập vì vị trí không thuận lợi hoặc chưa giải phóng mặt bằng. Bên cạnh đó, nguồn vốn tín dụng ưu đãi cho việc phát triển các công trình bất động sản nhà ở xã hội thấp và nguồn vốn để cấp bù lãi suất cho các tổ chức tín dụng để cho vay thực hiện chính sách nhà ở xã hội chưa được bố trí. Các khó khăn này khiến cho nhiều dự án nhà ở xã hội khó triển khai. 

Cơ chế, chính sách phát triển

TP.HCM đề xuất chính sách hỗ trợ cho người lao động thuê

Trước nhu cầu cấp bách về nhà ở xã hội cho công nhân, ông Phan Văn Mãi – Chủ tịch UBND TP. HCM cho biết thành phố đã tháo gỡ quỹ 20% nhà ở xã hội. Điều này giúp cho hàng loạt các dự án nhà ở xã hội sẽ được cấp giấy chứng nhận.

Đồng thời, Chủ tịch UBND TP. HCM đã có những chỉ đạo cụ thể các ban ngành khẩn trương hoàn thiện các giai đoạn thực hiện dự án để đẩy nhanh tiến độ. Trong đó, Sở Xây dựng phối hợp với Sở Tư pháp hoàn thiện dự thảo, tham mưu, quy trình đầu tư dự án. Sở Xây dựng cùng với Sở Tài nguyên và Môi trường và UBND các quận, huyện, thành phố trực thuộc hướng dẫn thủ tục cấp giấy phép xây dựng, nghiệm thu công trình hoàn thành và thủ tục hoàn công cho công nhân. Sở Kế hoạch và Đầu tư phụ trách phối hợp với các cơ quan liên quan để có văn bản đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư có ý kiến về chính sách hỗ trợ lãi vay từ ngân sách Nhà nước. 

Thúc đẩy phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân khu công nghiệp

Các cấp lãnh đạo nước ta đã có sự quan tâm, can thiệp kịp thời trước tình trạng nguồn cung nhà ở xã hội, đặc biệt nhà ở cho công công nhân đang thiếu hụt. Theo đó, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 43/2022/QH15 vào ngày ngày 11/01/2022 giao Chính phủ tập trung giải quyết các vấn đề vướng mắc về cơ chế, chính sách, pháp luật nhằm tạo điều kiện để phát triển nhà ở xã hội. Tiêu biểu là tập trung bố trí 2 gói nhà ở xã hội, bao gồm:

• Cho cá nhân vay mua, thuê mua nhà ở xã hội, xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở 
• Hỗ trợ cho chủ đầu tư lãi suất cho vay thông qua hệ thống các ngân hàng thương mại để cải tạo chung cư cũ, xây mới nhà ở xã hội và nhà cho công nhân

Nhà nước đã có những nỗ lực tích cực trong vấn đề giải quyết nhu cầu nhà ở cho công nhân. Nhà Tốt hy vọng các bạn đang có nhu cầu sở hữu nhà ở xã hội sớm có được căn nhà mơ ước để ổn định cuộc sống.